از هريك دو درم افيون مصرى نيم درم مجموع ادويه نيك كوفته و صلايهء بليغ كرده تا همچو غبار شود و به آب شيافها بايد ساخت هريك از جو بزرگتر و نيك خشك كرده بوقت حاجت به آب در سنگ ماليدن بميل بايد كشيد . [ 116 ] مقاله در بيان ظفره كه او را به فارسى ناخنه مىنامند و آن عبارت از پرده و غشاى عصبانى است كه حادث در طبقه ملتحمه مىشود و از ماق انسى ابتدا كرده بجانب وحشى ميل كرده سواد چشم را مىپوشد و اين غشا گاه غليظ مىباشد و گاه رقيق و گاه تمام اكليل و سواد را مىپوشد و گاه باره از او را و گاه ساكن در همان صدّاست كه پيدا شده است و اين علت مشتبه بسبل مىشود و فرق ميان او و سبل اين است كه ناخنه مبتدى از جانب واحد است و در اكثر از جانب فوق انسى مىباشد و از آن جانبى متجاوز شده بجانب اكليل و سواد چشم آيد و چشم را مىپوشد و ديگر اصل ناخنه مبيّن و مرئيست بلكه از جميع اطراف چشم ابتدا كرده مىآيد و چشم را مىپوشد و ديگر اصل ناخته مبيّن و مرئيست و اصل سبل مبين است و هر دو از علل موجب عما است اگر ابتدا بعلاج آن قيام نمايد و علاج او در ابتدا فصد است عرق قيفال است و تنقيه دماغ و بدن از فضول لزجهء بلغمى حاصل در ملتحمه است و سبب اين مرض را پرهيز از لبنيات كه شير و جغرات و از چربيها نيز و از اغذيه غليظه مثل كله و هريسه و گوشت گاؤ و هر غذا كه مولد بلغم غليظ لزج باشد و جلّاب هر صباح از بيخ سوسن تراشيده و نيم‌كوفته سه درم و از باديان نيم‌كوفته دو درم و از گلقند عسلى ده درم مجموع بر وفق عادت و رسم ترتيب داده نيم‌گرم